Shkruan: Safet Gërxhaliu

Nëse e shohim situatën e Kosovës në vitin 2026, ekonomia vazhdon të ketë potencial për rritje, por po përballet me një kombinim të inflacionit, deficitit të lartë tregtar, investimeve të pamjaftueshme dhe pasigurisë politike.
Sipas FMN-së, rritja ekonomike e Kosovës ishte rreth 3.4% në 2025, ndërsa për vitin 2026 parashikimi është rishikuar në rreth 3.3%, me inflacion që mund të arrijë rreth 6.5%.
Efekti negativ i jostabilitetit politik nuk është vetëm politik.
Pasiguria politike ka kosto të drejtpërdrejtë ekonomike.
Investimet private ngadalësohen, sepse bizneset shtyjnë vendimet për zgjerim kur nuk kanë siguri për politikat ekonomike dhe institucionale.
Investimet e huaja direkte frenohen, pasi kapitali kërkon institucione të qëndrueshme, rregulla të parashikueshme dhe klimë të sigurt biznesi.
Reformat ekonomike vonohen. FMN-ja thekson se ngërçi politik ka penguar progresin në reformat e lidhura me Planin e Rritjes së BE-së dhe qasjen në financime të jashtme.

Projektet publike dhe financimet ndërkombëtare mund të vonohen, duke reduktuar efektin e investimeve në infrastrukturë dhe zhvillim.
Besimi i qytetarëve dhe bizneseve dobësohet, duke ndikuar në konsum, kredi dhe investime.
Në një ekonomi të vogël dhe të hapur si Kosova, pasiguria politike kombinohet me varësinë e madhe nga importet dhe remitancat, duke e bërë ekonominë më të ekspozuar ndaj goditjeve të jashtme.
Kosova ka edhe një dobësi strukturore të rëndësishme: deficiti i llogarisë korrente arriti rreth 9.6% të GDP-së në 2025, ndërsa remitancat përbëjnë rreth 13% të GDP-së.
Kosovës nuk i mungon potenciali ekonomik; i mungon më shumë parashikueshmëria. Një ekonomi mund të përballojë edhe inflacionin, edhe krizën energjetike, edhe presionet ndërkombëtare, por e ka shumë më të vështirë kur këto shoqërohen me jostabilitet institucional dhe pasiguri politike.
Prandaj, prioritet duhet të jetë krijimi i një klime ku politika nuk e pengon ekonominë: stabilitet institucional, dialog politik, sundim i ligjit, përshpejtim i reformave, përdorim më efikas i fondeve të BE-së dhe krijimi i kushteve për investime vendore e të huaja. Banka Botërore gjithashtu e lidh stabilitetin e politikave dhe forcimin institucional me potencial më të madh të rritjes në Ballkanin Perëndimor.

Me një fjali: Kosova nuk mund ta ndërtojë një ekonomi konkurruese me institucione të paqëndrueshme; kapitali kërkon siguri, biznesi kërkon parashikueshmëri, ndërsa qytetari kërkon mirëqenie.